Trong bối cảnh ngành Dầu khí toàn cầu đang đứng trước những biến động sâu sắc của chuyển dịch năng lượng và chuyển đổi số, bài toán đặt ra không chỉ là đổi mới công nghệ hay mô hình sản xuất, mà còn là tái cấu trúc nguồn lực con người – yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Trong dòng chảy đó, Công đoàn Petrovietnam đang chủ động bước vào một hành trình chuyển đổi mang tính nền tảng: đổi mới toàn diện tư duy, phương thức hoạt động và vai trò của tổ chức công đoàn trong hệ sinh thái doanh nghiệp hiện đại.
Một chương trình hành động mang tính “đột phá kép” – vừa đổi mới tư duy, vừa tái thiết phương thức vận hành – đang được triển khai, với mục tiêu không chỉ nâng cao hiệu quả chăm lo người lao động, mà còn đưa Công đoàn trở thành lực lượng đồng hành chiến lược, góp phần kiến tạo động lực phát triển mới cho Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam.
Đột phá từ tư duy: Khi Công đoàn chuyển mình thành thiết chế “phục vụ”
Điểm khởi đầu của mọi cải cách, như thường thấy, nằm ở tư duy. Với Công đoàn Petrovietnam, đổi mới không dừng ở việc cải tiến cách làm, mà bắt đầu từ việc định nghĩa lại vai trò của tổ chức trong bối cảnh mới. Nếu trước đây, công đoàn chủ yếu vận hành theo hướng hành chính, thực hiện nhiệm vụ theo khuôn khổ, thì nay, tư duy mới được xác lập: chuyển sang mô hình quản trị phục vụ. Điều đó đồng nghĩa với việc tổ chức công đoàn không chỉ “làm đúng”, mà phải “làm tốt”, “làm trúng” nhu cầu của người lao động, coi đoàn viên là trung tâm của mọi chính sách và hoạt động. Tư duy này kéo theo những thay đổi mạnh mẽ về tổ chức và vận hành: bộ máy được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian; nguồn lực được ưu tiên cho cơ sở – nơi trực tiếp gắn với sản xuất; quyền chủ động được phân cấp mạnh mẽ cho công đoàn cơ sở nhằm thiết kế các chương trình phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực như thượng nguồn, trung nguồn, hạ nguồn hay dịch vụ kỹ thuật.
Từ những cuộc họp chuyên đề, định hướng xây dựng hệ sinh thái Công đoàn số đang dần được hình thành, mở ra phương thức hoạt động linh hoạt, cá nhân hóa và hiệu quả hơn cho tổ chức.
Đặc biệt, định hướng xây dựng “Công đoàn số” đã mở ra một bước chuyển căn bản. Lần đầu tiên, toàn bộ vòng đời quản lý đoàn viên – từ kết nạp, theo dõi, chăm lo đến hỗ trợ – được đặt trong một hệ sinh thái dữ liệu tập trung, vận hành trên nền tảng số. Đây không chỉ là cải tiến về công cụ, mà là thay đổi về mô hình vận hành, hướng tới minh bạch, tối ưu và cá nhân hóa.
Trong bối cảnh Petrovietnam đặt mục tiêu vươn tầm quốc tế, yêu cầu đối với cán bộ công đoàn cũng được nâng lên rõ rệt. Không còn chỉ dừng ở kỹ năng vận động quần chúng, cán bộ công đoàn phải am hiểu pháp luật, quản trị, công nghệ, thậm chí cả đặc thù kỹ thuật ngành. Đó là điều kiện để Công đoàn có thể đối thoại hiệu quả, tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách trong doanh nghiệp.
Đột phá chăm lo: Khi phúc lợi trở thành “đòn bẩy năng suất”
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong chiến lược của Công đoàn Petrovietnam là cách tiếp cận mới đối với công tác chăm lo người lao động. Nếu trước đây, phúc lợi thường mang tính hỗ trợ, mang tính “bù đắp”, thì nay, phúc lợi được nhìn nhận như một cấu phần của năng suất lao động và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Trên nền tảng đó, một “hệ sinh thái phúc lợi” toàn diện đang được hình thành, theo hướng linh hoạt, cá nhân hóa và bền vững. Người lao động không còn là đối tượng thụ hưởng thụ động, mà trở thành chủ thể lựa chọn. Thông qua cơ chế tích điểm từ sáng kiến, thành tích hay đóng góp, họ có thể quy đổi thành các gói phúc lợi phù hợp với nhu cầu cá nhân – từ chăm sóc sức khỏe, đào tạo, đến bảo hiểm cho gia đình.
Chăm sóc sức khỏe cũng được nâng tầm từ khám định kỳ sang quản trị chủ động. Hồ sơ sức khỏe điện tử, các gói bảo hiểm chuyên sâu, dịch vụ tư vấn y tế… giúp người lao động được theo dõi và bảo vệ sức khỏe một cách dài hạn, đặc biệt trong môi trường làm việc đặc thù như giàn khoan hay nhà máy.
Đáng chú ý, yếu tố sức khỏe tinh thần – vốn lâu nay ít được nhắc tới – đã được đưa vào chương trình một cách bài bản. Các dịch vụ tư vấn tâm lý, hỗ trợ gia đình người lao động cho thấy cách tiếp cận toàn diện, nhân văn hơn. Không dừng ở cá nhân, phúc lợi còn mở rộng tới gia đình – với các chương trình học bổng, nghỉ dưỡng, hỗ trợ việc làm cho con em. Đây chính là cách để giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trong một ngành có tính cạnh tranh và yêu cầu kỷ luật cao. Song song đó, xu hướng “phúc lợi xanh” cũng được tích hợp: từ cải thiện môi trường làm việc, tiết kiệm năng lượng đến hỗ trợ các giải pháp thân thiện môi trường. Đây không chỉ là chăm lo đời sống, mà còn là cách cụ thể hóa chiến lược phát triển bền vững và mục tiêu giảm phát thải của Tập đoàn.
Đột phá vận hành: Số hóa để tăng tốc, sáng tạo để bứt phá
Nếu tư duy là nền móng, phúc lợi là mục tiêu, thì số hóa chính là công cụ để hiện thực hóa toàn bộ quá trình đổi mới. Công đoàn Petrovietnam đang đặt ra mục tiêu rõ ràng: số hóa toàn diện hoạt động, từ quản lý đoàn viên, tổ chức sự kiện đến chăm lo, hỗ trợ. Mô hình “Văn phòng Công đoàn số” từng bước hình thành với các nền tảng như thẻ đoàn viên điện tử, biểu quyết trực tuyến, trợ lý ảo…
Một điểm nhấn quan trọng là diễn đàn “Lắng nghe người lao động” với cơ chế phản hồi nhanh, giúp tăng cường đối thoại, nắm bắt tâm tư theo thời gian thực và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh. Trong lĩnh vực thi đua – sáng tạo, một hệ sinh thái mới cũng đang được xây dựng. “Ngân hàng ý tưởng Dầu khí” không chỉ là nơi lưu trữ sáng kiến, mà còn là nền tảng chia sẻ, đánh giá và phát triển các giải pháp kỹ thuật. Việc ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong đánh giá sáng kiến giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.
Thi đua không còn mang tính phong trào, mà gắn trực tiếp với các mục tiêu chiến lược như chuyển đổi số, tối ưu vận hành, giảm phát thải. Cơ chế khuyến khích gắn với giá trị làm lợi đã tạo ra động lực thực chất cho người lao động. Cùng với đó, công tác an toàn – vệ sinh lao động cũng được đổi mới theo hướng chủ động phòng ngừa, ứng dụng công nghệ để nhận diện rủi ro và bảo vệ người lao động trong môi trường làm việc ngày càng phức tạp.
Khẳng định vai trò kiến tạo trong hành trình phát triển mới
Nhìn tổng thể, chương trình đổi mới của Công đoàn Petrovietnam không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là một bước chuyển chiến lược. Trong một ngành kinh tế mũi nhọn đang chịu áp lực chuyển đổi sâu sắc, Công đoàn không đứng ngoài, cũng không đi sau, mà đang chủ động tham gia, đồng hành và từng bước khẳng định vai trò kiến tạo. Sự đổi mới đó không chỉ giúp bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động, mà còn góp phần xây dựng một lực lượng lao động bản lĩnh, thích ứng nhanh, sẵn sàng cho tương lai năng lượng mới.
Và ở một góc nhìn rộng hơn, đó cũng chính là cách Công đoàn Petrovietnam đóng góp vào mục tiêu lớn: phát triển Petrovietnam nhanh hơn, bền vững hơn – với con người vừa là trung tâm, vừa là động lực của mọi chuyển đổi.
Thu Chinh
