Cách đây hơn 60 năm, trong chuyến thăm vùng mỏ dầu Bacu (Azerbaijan, Liên Xô cũ) ngày 23/7/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Tôi nghĩ Việt Nam chúng tôi có biển, nhất định sẽ có dầu, nhưng đang chiến tranh, chưa làm được. Tôi hy vọng và tin rằng sau khi Việt Nam kháng chiến thắng lợi, Liên Xô nói chung và Azerbaijan nói riêng phải giúp đỡ Việt Nam khai thác và chế biến dầu khí, xây dựng được những khu công nghiệp dầu khí mạnh như Bacu”.
Từ tầm nhìn ấy, khát vọng xây dựng ngành công nghiệp dầu khí Việt Nam được nhen lên. Ngày 27/11/1961, Đoàn Thăm dò Dầu lửa số 36 ra đời, đặt viên gạch đầu tiên cho một ngành công nghiệp non trẻ. Ngày 3/9/1975, sau ngày đất nước thống nhất, Tổng cục Dầu khí Việt Nam được thành lập – tiền thân của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ngày nay.
Những người công nhân dầu khí thuở đầu đã rời quê, bỏ lại gia đình để “đi tìm lửa”. Họ không có những cuộc ra quân rầm rộ, chỉ có mồ hôi, ý chí và lòng yêu nước cháy bỏng. Chính họ đã phát hiện những dòng khí thương mại đầu tiên tại Tiền Hải (Thái Bình, năm 1975) – niềm tin khởi đầu cho một hành trình dài dựng xây.
Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ tuôn trào, trở thành bước ngoặt lịch sử. Trong bối cảnh đất nước bị bao vây, cấm vận, dòng dầu ấy không chỉ làm dịu “cơn khát năng lượng” mà còn đem lại nguồn lực tài chính đầu tiên cho công cuộc đổi mới. Việt Nam chính thức gia nhập hàng ngũ các quốc gia sản xuất dầu mỏ – khẳng định vị trí mới trên bản đồ năng lượng thế giới.
Từ đó, Petrovietnam kiến tạo chuỗi công nghiệp dầu khí hoàn chỉnh: từ thăm dò, khai thác, chế biến, điện – khí – đạm đến dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao. Mỗi giàn khoan, mỗi công trình dầu khí không chỉ mang về nguồn ngoại tệ cho đất nước mà còn là “cột mốc sống” khẳng định chủ quyền quốc gia trên biển.
Nửa thế kỷ qua, Petrovietnam đã trở thành trụ cột chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội – 5 “An” mà Tổng Bí thư Tô Lâm ghi nhận trong phát biểu tại Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Tập đoàn.
An ninh năng lượng: Khai thác 441,5 triệu tấn dầu và 196 tỷ m³ khí, đáp ứng 60–70% nhu cầu xăng dầu, 70–80% khí dân dụng và hơn 10% sản lượng điện quốc gia.
An ninh kinh tế: Doanh thu lũy kế hơn 605 tỷ USD, đóng góp ngân sách 142 tỷ USD, tương đương 8–9% thu ngân sách quốc gia mỗi năm.
An ninh lương thực: Các nhà máy đạm của Tập đoàn đáp ứng 70–80% nhu cầu phân bón trong nước.
An ninh quốc phòng: Các giàn khoan, nhà giàn dầu khí vững vàng trên Biển Đông – khẳng định chủ quyền bằng biện pháp hòa bình, đồng thời bảo đảm nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng.
An sinh xã hội: Giai đoạn 2020–2025, Petrovietnam dành hơn 5.129 tỷ đồng cho các chương trình cộng đồng, từ biên giới, hải đảo đến vùng khó khăn.
Cùng với “5 An”, Petrovietnam còn tự hào với “5 Nhất”:
Doanh nghiệp có quy mô lớn nhất (tổng tài sản trên 1 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 556 nghìn tỷ đồng);
Đóng góp ngân sách nhiều nhất (hơn 80% tổng nộp ngân sách của 18 tập đoàn nhà nước);
Lợi nhuận cao nhất (316 nghìn tỷ đồng giai đoạn 2020–2025, tương đương 2,2 tỷ USD/năm);
Giải thưởng khoa học – công nghệ nhiều nhất (6 Giải thưởng Hồ Chí Minh, 4 Giải thưởng Nhà nước, hàng chục bằng sáng chế quốc tế);
Đóng góp an sinh xã hội lớn nhất, với hàng chục nghìn tỷ đồng cho cộng đồng trong nửa thế kỷ qua.
Ông Hồ Sĩ Thoảng, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, xúc động chia sẻ: “Chúng tôi biết ơn những người đi trước – những người tìm dầu trong bom đạn, thiếu thốn, nhưng đầy nghị lực và niềm tin. Chính họ đã đặt nền móng vững chắc cho ngôi nhà Petrovietnam hôm nay. Nhờ sự hy sinh ấy, chúng ta có thể tự hào nói về “5 An, 5 Nhất” – thương hiệu của Petrovietnam trong nửa thế kỷ qua.”
Năm 2025, Petrovietnam bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn mở rộng. Việc đổi tên thành Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam là dấu mốc chiến lược, đánh dấu sự chuyển mình từ tập đoàn dầu khí truyền thống sang tập đoàn năng lượng tích hợp, đảm nhận sứ mệnh kép: tối ưu hóa nguồn năng lượng dầu khí và phát triển mạnh mẽ năng lượng mới, năng lượng tái tạo.
Theo ông Lê Mạnh Hùng – Chủ tịch HĐTV Tập đoàn, chiến lược này đồng nghĩa với việc Petrovietnam không chỉ duy trì vai trò chủ lực trong lĩnh vực dầu khí, điện, khí, đạm, mà còn tiên phong trong hydro xanh, điện gió ngoài khơi, công nghệ lưu trữ năng lượng và chuyển đổi số – hướng đi tất yếu để đạt mục tiêu Net Zero 2050.
Petrovietnam đặt mục tiêu đến 2030 trở thành một trong 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới (Fortune Global 500), với doanh thu từ đổi mới sáng tạo chiếm 25% và doanh thu quốc tế chiếm 30%. Xa hơn, đến 2050, Tập đoàn hướng tới trở thành tập đoàn công nghiệp – năng lượng xanh, số, thông minh, vươn tầm khu vực và toàn cầu.
Từ những giọt mồ hôi trên giàn khoan Bạch Hổ, từ nghi thức chào cờ giữa trùng khơi Hải Thạch – Mộc Tinh, đến những công trình trải khắp mọi miền đất nước – Petrovietnam đã chứng minh vai trò trụ cột trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hôm nay, thế hệ người lao động Petrovietnam vẫn nối dài ngọn lửa ấy – những kỹ sư giữa biển khơi, những nhà khoa học miệt mài trong phòng thí nghiệm, những cán bộ quản lý tận tâm với sứ mệnh quốc gia: giữ lửa di sản – kiến tạo năng lượng cho tương lai Việt Nam.
Vũ Hằng
